7 điều du học sinh Việt cần biết khi lần đầu sống ở châu Âu

Trước khi đi du học, phần lớn học sinh dành nhiều thời gian tìm hiểu trường đại học, học phí, chỗ ở và thủ tục nhập cảnh. Nhưng khi thực sự bắt đầu cuộc sống tại một quốc gia châu Âu, những điều khiến các bạn bỡ ngỡ đôi khi lại rất nhỏ: một cửa hàng đóng cửa sớm hơn dự kiến, chuyến xe buýt phải xem lịch trước khi đi, hay việc phải tự phân loại rác ngay tại nơi ở.

Những khác biệt này không hẳn là khó khăn, càng không có nghĩa cuộc sống ở châu Âu phức tạp hơn Việt Nam. Đơn giản, mỗi quốc gia có những thói quen sinh hoạt và quy tắc cộng đồng riêng. Hiểu trước một chút sẽ giúp du học sinh bớt lúng túng và thích nghi nhanh hơn trong những tháng đầu xa nhà.

1. Chủ nhật không phải lúc nào cũng là ngày thuận tiện để mua sắm

Ở Việt Nam, việc ghé siêu thị hay mua một món đồ vào tối Chủ nhật khá bình thường. Nhưng tại một số quốc gia châu Âu, nhiều cửa hàng đóng cửa hoặc rút ngắn thời gian hoạt động vào ngày này. Đức là ví dụ điển hình với quy định hạn chế hoạt động bán lẻ vào Chủ nhật, dù vẫn có những ngoại lệ.

Tại Bulgaria, các siêu thị và trung tâm thương mại lớn vẫn có thể hoạt động vào cuối tuần, nên không thể áp dụng một thói quen chung cho toàn châu Âu. Dù vậy, sinh viên nên tập kiểm tra giờ mở cửa trước khi đi, đặc biệt vào ngày lễ. Việc chủ động mua thực phẩm và đồ dùng cần thiết từ trước sẽ giúp cuộc sống thuận tiện hơn.

2. Đi phương tiện công cộng cần làm quen với lịch trình

Một trong những thay đổi khi sống tại nhiều thành phố châu Âu là sinh viên có thể sử dụng xe buýt, tàu điện hoặc metro để đi học và sinh hoạt hằng ngày. Tại Sofia, thủ đô Bulgaria, hệ thống giao thông công cộng bao gồm metro, xe buýt, xe điện và trolleybus.

Tuy nhiên, sử dụng phương tiện công cộng hiệu quả không chỉ là biết lên đúng tuyến. Sinh viên cần làm quen với cách tra lịch trình, hình thức mua vé, quy định xác thực vé và thời gian hoạt động của từng phương tiện. Những chuyến xe vào buổi tối hoặc cuối tuần cũng có thể có tần suất khác ngày thường.

Đây là một kỹ năng nhỏ nhưng rất đáng học ngay từ tuần đầu tiên, bởi nó ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian đi học và khả năng chủ động trong sinh hoạt.

3. Phân loại rác là một phần của nếp sống cộng đồng

Ở nhiều nơi tại châu Âu, việc bỏ rác không đơn giản là cho tất cả vào một túi rồi mang xuống thùng. Giấy, bao bì, thủy tinh hoặc rác sinh hoạt có thể được thu gom theo những hình thức khác nhau, tùy quy định của thành phố và khu dân cư.

Bulgaria cũng có hệ thống thùng thu gom riêng cho một số loại rác tái chế. Tuy nhiên, màu sắc thùng và hướng dẫn phân loại không nhất thiết giống nhau giữa các quốc gia. Khi chuyển đến ký túc xá hoặc căn hộ mới, sinh viên nên tìm hiểu quy định tại nơi ở thay vì làm theo thói quen cũ.

Những việc tưởng chừng rất nhỏ như phân loại rác, giữ vệ sinh khu vực chung hay tuân thủ giờ đổ rác cũng là cách thể hiện sự tôn trọng đối với cộng đồng mình đang sống.

4. Không gian cá nhân thường được coi trọng

Trong môi trường học tập quốc tế, sinh viên sẽ gặp những người có cách giao tiếp và quan niệm về sự riêng tư rất khác nhau. Có người cởi mở, thích trò chuyện; cũng có người muốn giữ khoảng cách nhất định khi mới quen.

Việc hỏi quá sâu về thu nhập, chuyện gia đình, các mối quan hệ cá nhân hoặc tự ý sử dụng đồ đạc của người khác có thể khiến đối phương không thoải mái. Điều này không có nghĩa người châu Âu lạnh lùng hay khó gần, mà đơn giản là ranh giới cá nhân có thể được nhìn nhận khác với những gì chúng ta quen thuộc.

Đặc biệt khi ở chung nhà hoặc ký túc xá, việc thống nhất trước về giờ nghỉ ngơi, khách đến chơi, vệ sinh và sử dụng không gian chung sẽ giúp tránh nhiều hiểu lầm không đáng có.

5. Đúng giờ không chỉ là chuyện đi học

Khi bắt đầu học tập ở nước ngoài, sinh viên cần làm quen với việc chủ động quản lý lịch cá nhân. Giờ học, lịch hẹn với giảng viên, buổi làm việc nhóm hay các cuộc hẹn hành chính đều có thể yêu cầu sự đúng giờ và chuẩn bị trước.

Tất nhiên, không thể nói mọi người châu Âu đều đúng giờ như nhau. Thói quen này còn phụ thuộc quốc gia, môi trường và từng cá nhân. Nhưng trong môi trường đại học, đến đúng giờ, thông báo sớm khi có thay đổi và tôn trọng thời gian của người khác luôn là những kỹ năng cần thiết.

Với sinh viên Việt Nam, đây cũng là cơ hội để rèn luyện khả năng tổ chức công việc và tự chịu trách nhiệm với kế hoạch của mình.

6. Nhiều việc phải tự làm, kể cả những việc trước đây chưa từng nghĩ đến

Khi sống cùng gia đình, đôi khi chúng ta không để ý rằng có rất nhiều việc nhỏ đã được người thân hỗ trợ: chuẩn bị bữa ăn, mua đồ dùng, xử lý một thiết bị hỏng hay sắp xếp lịch sinh hoạt.

Đi du học, những công việc ấy trở thành trách nhiệm của chính sinh viên. Bạn phải tự tính xem tuần này ăn gì, mua thực phẩm ở đâu, giặt đồ khi nào, quản lý tiền thế nào và liên hệ với ai khi gặp vấn đề tại nơi ở.

Đây không phải nét văn hóa riêng của Bulgaria hay châu Âu, nhưng lại là thay đổi rõ rệt đối với nhiều bạn lần đầu sống xa gia đình. Khả năng tự lập vì thế nên được chuẩn bị từ trước ngày lên đường, thay vì chờ đến khi sang nước ngoài mới bắt đầu học.

7. Biết tiếng Anh chưa chắc đã giải quyết được mọi tình huống

Bulgaria có các chương trình đại học giảng dạy bằng tiếng Anh, nhưng ngôn ngữ được sử dụng phổ biến trong đời sống hằng ngày vẫn là tiếng Bulgaria. Khi đi chợ, đọc biển báo, sử dụng dịch vụ địa phương hoặc giao tiếp với người lớn tuổi, sinh viên có thể gặp những tình huống không thuận tiện nếu chỉ biết tiếng Anh.

Bên cạnh đó, Bulgaria sử dụng bảng chữ cái Cyrillic, khác với hệ chữ Latin quen thuộc. Những ngày đầu, việc đọc tên đường hay nhận diện một số sản phẩm trong siêu thị có thể mất nhiều thời gian hơn dự kiến.

Sinh viên không nhất thiết phải thành thạo tiếng Bulgaria trước khi nhập học bằng tiếng Anh. Tuy nhiên, học trước một số câu giao tiếp cơ bản và làm quen với bảng chữ cái sẽ giúp các hoạt động thường ngày dễ dàng hơn. Đây cũng là một cách để hiểu thêm về văn hóa bản địa, thay vì chỉ sinh hoạt trong cộng đồng sinh viên quốc tế.

Thích nghi với cuộc sống châu Âu bắt đầu từ những điều rất nhỏ

Không phải tất cả những điều kể trên đều xuất hiện giống nhau tại mọi quốc gia châu Âu. Cuộc sống tại Sofia sẽ có những khác biệt so với Berlin, Warsaw hay Dublin, ngay cả khi cùng nằm trên một châu lục.

Nhưng điểm chung của hành trình du học là sinh viên cần học cách quan sát, tìm hiểu và điều chỉnh thói quen của mình để phù hợp với môi trường mới. Những trải nghiệm ban đầu có thể khiến bạn bỡ ngỡ, nhưng cũng chính từ việc tự đi siêu thị, sử dụng phương tiện công cộng hay giao tiếp với người bản địa, khả năng tự lập dần được hình thành.

Với học sinh đang chuẩn bị du học Bulgaria, tìm hiểu đời sống và văn hóa nên là một phần của kế hoạch trước khi lên đường, bên cạnh việc chuẩn bị ngoại ngữ, hồ sơ và tài chính.

SHI Global không chỉ mong học sinh lựa chọn được chương trình học phù hợp, mà còn có sự chuẩn bị thực tế để bắt đầu cuộc sống tại một môi trường mới. Nếu đang tìm hiểu du học Bulgaria, bạn có thể liên hệ SHI để được tư vấn về chương trình đào tạo, điều kiện nhập học và những vấn đề cần chuẩn bị trước khi sang châu Âu.